Waarom is Kolonisten van Catan zo'n groot succes?

Sinds 1995 is het bordspel Kolonisten van Catan een enorm succes. Het was voor veel mensen de aanleiding om hun sluimerende bordspel hobby weer nieuw leven in te blazen. Waarom eigenlijk? Op zoek naar een antwoord vond ik een interessant onderzoek met de titel: "De succesformule van Catan ontsluierd". Wat mij betreft de bekende spijker op de kop. In dit jubileumjaar (want al weer 10 jaar op de Nederlandse markt!) volgen hier enkele uitvoerige citaten met toestemming van de uitgever.


Grootschalig onderzoek
"Dat het spel succes kent is een uitgemaakte zaak. Sinds het door de Duitse speldesigner Klaus Teuber werd ontwikkeld volgde een hele familie Catanspellen elkaar in sneltempo op. (..) Het spel werd in 20 talen vertaald en is in meer dan 40 landen te verkrijgen. Wereldwijd werden al miljoenen exemplaren verkocht. Toch wordt het succes van Catan niet alleen gemeten aan de verkoopcijfers. Het spel wordt op regelmatige basis gespeeld door miljoenen mensen en in een heel aantal landen, waaronder Nederland en België, heeft het bovendien een blijvend effect op de spellenwereld. Onlangs werd in Duitsland en de Verenigde Staten een onderzoek gevoerd naar de redenen van dit succes. Maar dan 5.000 spelers vulden er een vragenlijst in waarin ze antwoordden op vragen zoals wanneer ze het spel voor het eerst speelden, hoe vaak ze het speelden en of het hun manier waarop ze naar gezelschapspellen kijken veranderde. Ten slotte werd hen ook gevraagd het succes van Catan te verklaren."

Het juiste spel op het juiste tijdstip
"Uit het onderzoek bleek dat twee derde van de deelnemers voor het eerst van Catan hoorden via familie en vrienden. Meer dan 85% van de ondervraagden gaf aan dat ze het spel ook zelf hadden aangeraden aan meer dan vijf personen."
"De opvallendste kenmerken van het spel die de ondervraagden als zeer positief evalueerden waren afwisseling, interactie, het bouwelement, strategie, tactiek en de geluksfactor. De charme van het spel zit in zijn eenvoud. Catan is complex zonder gecompliceerd te zijn. Het variabele speelbord zorgt ervoor dat geen enkel spel hetzelfde is. Bovendien wordt iedereen voortdurend bij het spel betrokken en is de interactie niet gericht op het elimineren van je tegenstanders. De meeste componenten van het spel zijn niet nieuw, maar ze vormen een mooi geheel waardoor Catan tot de verbeelding spreekt van een zeer grote doelgroep. Beginnende spelers en ‘experts’, volwassenen en kinderen, mannen en vrouwen… allen voelen ze zich aangetrokken tot het concept."

"De grootste vaststelling was echter dat Catan kan worden beschouwd als een soort ‘introductiespel’ tot de spelletjeswereld. Een eerste kennismaking met een wereld achter Monopoly, Risk en Scrabble. Vele spelers maken er voor het eerst kennis met spelmechanismen, spelacties en de balans tussen geluk en vaardigheid. Op het moment dat Catan werd uitgebracht stond een hele generatie te wachten op een kans om zich te wagen aan nieuwe en meer complexe spellen. Het uitreiken van gerenommeerde spellenprijzen en de invloed van het internet versterkten het succes. Catan was zo het juiste spel op het juiste tijdstip."


Tot slot
Nou, daar heb ik eigenlijk niet zoveel aan toe te voegen. Prima analyse. Eerlijk gezegd had ik het graag zelf verzonnen. Mooi verwoord: "Catan is complex zonder gecompliceerd te zijn."

Wat mij betreft blijft het absoluut een leuk gezelschapsspel voor de hele familie. Zeker met de latere uitbreidingen zoals Zeevaarders of Kooplieden & Barbaren. Dan biedt het ook voor gevorderde spelers nog uitdaging genoeg. En heel wat gezellige uurtjes... Toch?



Bron: Méllon magazine
De auteur: Klaus Teuber
De nederlandse uitgever is: 999 Games
De officiële Catan website: Catan.com
Voor nederlandstalige fans: Kolonisten.nl